Diş Sıkma ve Uyku Apnesi Arasında Bağlantı Var mı?

Hazırlayan: Dt. Aybike Gözet, diş hekimi · Son güncelleme: 23 Ekim 2026

Diş sıkma şikâyetiyle gelen bir hastaya uykusunu sorduğumda bazen beklemediği bir cevap alıyorum: “Eşim horladığımı söylüyor, arada nefesim duruyormuş.” Ya da tam tersi: horlama için gelen birinin dişlerinde belirgin aşınma görüyorum. İki şikâyetin aynı kişide bu kadar sık buluşması, “Bunlar birbiriyle bağlantılı mı?” sorusunu doğal olarak akla getiriyor.

Kısa cevabım şu: Diş sıkma ve uyku apnesi arasında bağlantı olabilir, ama bilim bu konuda henüz net bir şey söylemiyor. Önemli olan, iki şikâyet birlikteyse hangi soruları sormamız gerektiğini bilmek.

İkisi neden birlikte görülebilir?

Bruksizm, yani diş sıkma ya da gıcırdatma, çene kaslarının tekrarlayan kasılmasıyla ortaya çıkan bir davranış. Obstrüktif uyku apnesi ise uykuda boğazdaki hava yolunun tekrar tekrar daralması ya da kapanması.

İkisinin aynı kişide görülmesi için birkaç olası açıklama tartışılıyor:

• Ortak zemin. İkisi de uykuda ortaya çıkıyor. Alkol, kafein ve sigara gibi uyku düzenini etkileyen bazı alışkanlıklar bruksizmle ilişkili bulunmuş (Melo ve ark., 2019); aynı kişide hem sıkmayı hem uyku sorunlarını besleyen ortak bir zemin olabilir.
• Hava yolunu açmaya çalışan bir refleks olabilir mi? Bazı araştırmacılar, solunum durduktan sonra kişinin kısa süre uyanmasıyla birlikte çene kaslarının da kasıldığını, bunun hava yolunu yeniden açmaya yardım ediyor olabileceğini düşünüyor. Uluslararası bruksizm uzlaşı raporu da bruksizmi bir hastalık değil, bazı durumlarda koruyucu rol oynayabilen bir davranış olarak tanımlıyor. Rapor buna örnek olarak, uykuda solunum durmasının ardından gelen kısa uyanmanın bir parçası olup üst hava yolunun yeniden açılmasına yardım edebilmesini veriyor (Lobbezoo ve ark., 2018).
• Tesadüf. İkisi de yetişkinlerde sık görülen durumlar; bir kısmı yalnızca aynı kişide denk geliyor olabilir.

Diş sıkma ve uyku apnesi: kanıt ne diyor?

Burada dürüst olmak istiyorum: diş sıkma ile uyku apnesi arasında neden-sonuç ilişkisi kurulmuş değil.

Bruksizm üzerine yapılmış sistematik derlemeleri bir araya getiren şemsiye derlemede alkol, kafein, tütün, bazı psikotrop ilaçlar ve reflü bruksizmle tutarlı biçimde ilişkili bulunmuş (Melo ve ark., 2019). Uyku apnesiyle ilişkiye özel olarak bakan ve gece boyu uyku testi kullanan çalışmaları tarayan bir sistematik derlemede ise ölçütleri karşılayan yalnızca 3 çalışma bulunmuş. Bunların ikisinde diş sıkma olaylarının çoğunlukla solunum durmalarının bittiği anlara denk geldiği görülmüş, birinde güçlü bir ilişki bulunmamış. Yazarların sonucu şu: neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli veri yok, ama iki durumun ortak klinik özellikleri var (Jokubauskas ve Baltrušaitytė, 2017).

Pratikte bunun anlamı şu: diş sıkıyorsanız uyku apneniz var demek değil. Uyku apneniz varsa da mutlaka diş sıkıyorsunuz demek değil. Ama ikisinin belirtileri bir aradaysa, durumu yalnızca dişler üzerinden değerlendirmek eksik kalır.

Hangi belirtiler birlikteyse uyku testi konuşulmalı?

Diş sıkma ya da gıcırdatmaya ek olarak şunlardan biri varsa, uyku apnesi açısından da değerlendirilmenizi öneririm:

• Yüksek sesli, düzenli horlama
• Eşinizin fark ettiği uykuda nefes durmaları
• Uykudan boğulur gibi uyanma
• Uyuduğunuz hâlde gündüz aşırı uykululuk, araç kullanırken uyuklama
• Sabah baş ağrısı, gece sık idrara kalkma
• Yüksek tansiyon ya da kilo artışı

Muayenede dişlerde aşınma, yanaklarda ve dilde ısırma izleri, çene kaslarında hassasiyet gibi bulgulara bakıyorum. Ağızda da boğazın görünen kısmının dar olup olmadığına, dilin büyüklüğüne dikkat ediyorum. Bunlar şüphe uyandırabilir, ama tanı koydurmaz.

Uyku apnesi tanısını diş hekimi koymaz. Tanı, uyku testiyle KBB, göğüs hastalıkları ya da nöroloji hekimince konur. Şüphe varsa hastaya hangi bölüme gidebileceğini anlatıyorum; plak ya da aparey kararını bu değerlendirmeden sonra veriyoruz.

Gece plağı ile horlama apareyi aynı şey mi?

Hayır. Dışarıdan benzeseler de görevleri farklı.

Horlama ve uyku apnesi için kullanılan apareyin teknik adı mandibular ilerletme apareyi. Kılavuz, bu apareyin kişiye özel ölçüyle yapılmasını, ayarlanabilir olmasını ve ayar sonrasında kontrol uyku testi yapılmasını öneriyor (Ramar ve ark., 2015).

Gece plağı ise diş sıkmada dişleri korumak için kullanılıyor. Şemsiye derlemede bruksizm tedavileri arasında olumlu yönde kanıtı olan tek grup oklüzal apareyler çıkmış (Melo ve ark., 2019).

Aynı aparey ikisine birden kullanılabilir mi?

En sık sorulan sorulardan biri bu ve cevabım temkinli. Horlama apareyi dişlerin üzerini kapladığı için dişleri sıkma kuvvetinden de bir ölçüde koruyabilir. Bu yüzden uyku apnesi tanısı konmuş ve diş sıkan bir hastada, apareyin her iki ihtiyacı birlikte karşılayıp karşılayamayacağını değerlendirebiliriz.

Ama tersi doğru değil: gece plağı uyku apnesini tedavi etmez. Horlama ya da apne şüphesi olan birine yalnızca gece plağı yapıp konuyu kapatmak, asıl sorunu gözden kaçırma riski taşır. Karar, uyku testinin sonucuna ve tanıyı koyan hekimin önerisine göre verilir.

Sık sorulan sorular

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Uyku apnesi tanısı uyku testiyle KBB, göğüs hastalıkları veya nöroloji hekimince konur.

Dt. Aybike Gözet Diş Kliniği · Alavardı Mah. Yaka Cd. No:92, Meram/Konya