Uyku Apnesi Belirtileri: Gündüz Uykusu, Nefes Durması ve Diğer İşaretler

Hazırlayan: Dt. Aybike Gözet, diş hekimi · Son güncelleme: 14 Ekim 2026

“Sekiz saat uyuyorum ama sabah hiç uyumamış gibi kalkıyorum.” Bu cümleyi diş koltuğunda, konu bambaşka bir şeyken duyduğum oluyor. Ardından genelde eşin anlattığı bir ayrıntı geliyor: horlama, arada bir sessizlik, sonra derin bir soluk. Uyku apnesi belirtileri tek tek bakıldığında sıradan görünür. Bir araya geldiklerinde ise hekime gitmek için iyi bir nedendir.

Horlama ile uyku apnesini nasıl ayırt edeceğinizi horlama ile uyku apnesi farkı yazısında anlattım. Burada belirtilerin kendisine, nedenlerine ve sık karıştırılan bir konuya, tarama anketlerine odaklanacağım.

Gece belirtileri

Obstrüktif uyku apnesinde uyku sırasında hava yolu tekrar tekrar daralır ya da kapanır. Beyin her seferinde kişiyi kısa süreliğine uyandırıp nefesi yeniden başlatır. Gece belirtilerinin çoğu bu döngüden kaynaklanır. TÜSAD’ın hasta broşüründe de öne çıkan işaretler benzer (TÜSAD Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu):

• Sesli ve düzensiz horlama. Horlama bir süre kesilir, sonra gürültülü bir nefesle geri gelir.
• Tanıklı nefes durması. Bunu kişi değil, yanında yatan fark eder.
• Boğulur gibi uyanma, nefes nefese ya da kalp çarpıntısıyla.
• Gece sık tuvalete kalkma.
• Huzursuz, sık bölünen uyku, terleme.

Buradaki zorluk şu: kişi bu uyanmaların çoğunu hatırlamaz. Tek başına uyuyan biri yıllarca hiçbir şey fark etmeyebilir. Bu yüzden muayenede uyku sorusunu sorduğumda “Eşiniz ne diyor?” diye de eklerim.

Gündüz belirtileri

Gece bölünen uyku, gündüze yorgunluk olarak yansır.

Aşırı gündüz uykululuğu en bilinen belirtidir. Kitap okurken, televizyon karşısında, toplantıda göz kapaklarının ağırlaşması. Asıl dikkat edilmesi gereken yer direksiyondur; trafikte uyuklama hissi varsa bu belirtiyi beklemeye almamak gerekir. Bu konuyu uyku apnesi tedavi edilmezse yazısında ayrıca ele aldım.

Diğer gündüz işaretleri daha az belirgindir: uyanınca baş ağrısı, ağız ve boğaz kuruluğu, dikkat dağınıklığı, unutkanlık, sinirlilik. Bazı kişilerde kontrol altına alınması zor yüksek tansiyon da tabloya eşlik eder.

Türkiye’de 5.021 erişkinle yapılan ulusal bir araştırmada katılımcıların yaklaşık yüzde 13,7’si bir anket sonucuna göre uykuda solunum bozukluğu açısından yüksek risk grubunda bulunmuş. Aşırı gündüz uykululuğu bildirenlerin oranı ise yaklaşık yüzde 5,4 (Demir ve ark., 2015). Bu rakamlar anket temelli bir risk tahmini, uyku testiyle konmuş tanı değil. Yine de belirtilerin sanıldığından yaygın olduğunu gösteriyor.

Kadınlarda ve menopoz sonrası

Uyku apnesi çoğu zaman “kilolu, orta yaşlı erkek hastalığı” diye bilinir. Kadınlarda da görülür. Kadınlarda tablo her zaman “klasik” olmayabilir; horlama ve tanıklı nefes durması yerine yorgunluk, uykuya dalmada güçlük ya da sabah baş ağrısı ön planda olabilir. Menopoz sonrasında risk artıyor: ABD’de 589 kadının uyku laboratuvarında incelendiği bir çalışmada, yaş ve kilo gibi etkenler hesaba katıldıktan sonra da menopoz sonrası kadınlarda uykuda solunum bozukluğu olasılığı yaklaşık 2,6 kat yüksek bulunmuş (Young ve ark., 2003).

Pratikteki karşılığı basit: yorgunluk, baş ağrısı ve uyku bozukluğu yaşayan bir kadında da uyku apnesi akla gelmeli. “Kadınım, bende olmaz” düşüncesiyle hekime gitmeyi ertelemeyin.

Tarama anketleri tanı değildir

İnternette “uyku apnesi testi” diye aratınca karşınıza çıkan kısa anketlerin çoğu iki ölçekten türetilir.

Epworth Uykululuk Ölçeği, gündelik sekiz durumda (oturup okumak gibi) ne kadar kolay uyuklandığını puanlayan bir ankettir. Uyku apnesini değil, gündüz uykululuğunun düzeyini ölçer.

STOP-Bang, horlama, yorgunluk, tanıklı nefes durması ve tansiyon gibi belirtileri; yaş, kilo, boyun çevresi ve cinsiyet gibi özelliklerle birlikte soran kısa bir evet-hayır listesidir. Kimin daha yüksek risk taşıdığını kabaca ayırmaya yarar.

Her ikisi de tarama aracıdır. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi’nin tanı kılavuzu, anketlerin ve klinik tahmin araçlarının uyku testi yapılmadan uyku apnesi tanısı koymak için kullanılmamasını öneriyor (Kapur ve ark., 2017). Anket puanınız düşük çıktı diye rahatlamayın; yüksek çıktı diye de tanınız konmuş sayılmaz.

Bir not: bu ölçeklerin maddelerini burada birebir vermiyorum. Hekiminiz geçerliliği kanıtlanmış Türkçe sürümlerini muayenede kullanabilir.

Uyku apnesi belirtileri varsa ne yapmalı?

Sıra önemli:

1. Bir KBB, göğüs hastalıkları ya da nöroloji hekimine başvurun. Uyku apnesi tanısı bu hekimlerin istediği uyku testiyle konur. Hangi bölüme gideceğinizi uyku apnesi hangi doktora gidilir yazısında adım adım anlattım.
2. Uyku testi yapılır. Polisomnografi ya da uygun hastada ev tipi test (Kapur ve ark., 2017). Testin nasıl geçtiğini uyku testi yazısında bulabilirsiniz.
3. Sonuca göre tedavi planlanır. Raporda en çok konuşulan sayı AHİ’dir; AHİ yazısı bu sayının ne anlattığını açıklıyor.

Diş hekimi bu sürecin neresinde? Muayenede geride konumlanmış alt çene, geniş dil, dar damak ya da diş sıkmaya bağlı aşınmalar gördüğümde uyku sorularını sorarım. Belirti varsa hastayı ilgili hekime yönlendiririm. Tanı konduktan ve hekim uygun gördükten sonra ağız içi aparey gündeme gelebilir. Tanısız aparey hazırlamıyorum.

Sık sorulan sorular

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Uyku apnesi tanısı uyku testiyle KBB, göğüs hastalıkları veya nöroloji hekimince konur.

Dt. Aybike Gözet Diş Kliniği · Alavardı Mah. Yaka Cd. No:92, Meram/Konya