
Hazırlayan: Dt. Aybike Gözet, diş hekimi · Son güncelleme: 14 Ekim 2026
Horlama çoğu evde şaka konusudur. “Duvarlar titriyor” denir, gülünür, geçilir. Ben de muayenede bu cümleyi sık duyuyorum. Ama bazen hemen arkasından bir cümle daha geliyor: “Bir de arada nefesi kesiliyor gibi oluyor, sonra birden derin nefes alıyor.” O ikinci cümleyi duyduğumda konuşmanın tonu değişiyor.
Bu yazıda horlama ile uyku apnesi farkını, yani horlamanın ne zaman yalnızca bir ses, ne zaman bir sağlık sorununun işareti olabileceğini anlatmak istiyorum.

Horlama neden olur?
Uykuya daldığımızda boğazdaki ve dil kökündeki kaslar gevşer. Hava yolu biraz daralır. Daralmış bir yoldan geçen hava, yumuşak damağı, küçük dili ve çevredeki dokuları titreştirir. Duyduğumuz ses bu titreşimdir.
Bu daralmayı artıran şeyler de bellidir: sırtüstü yatmak, kilo almak, alkol, sigara, burun tıkanıklığı, büyük bademcikler ve alt çenenin geride olması. Muayenede alt çenesi geride, dili geniş ya da damağı dar olan hastalarda horlama öyküsünü özellikle soruyorum; ağız içinden de bazı ipuçları görebiliyoruz.
Basit horlama nedir?
Basit horlamada nefes durmaz. Hava yolu daralır ve ses çıkar, ama hava akışı devam eder. Kanın oksijen düzeyi belirgin biçimde düşmez, uyku ciddi şekilde bölünmez. En çok etkilenen genellikle yanınızda uyuyan kişidir.
Bu “hiç önemsiz” demek değil. Basit horlama da kişinin ve ailesinin uyku kalitesini etkileyebilir; bu yüzden tedavi isteyenler için seçenekler var. Ama tehlike düzeyi uyku apnesiyle aynı değil.
Obstrüktif uyku apnesi nedir?
Obstrüktif uyku apnesinde hava yolu uyku sırasında tekrar tekrar kısmen ya da tamamen kapanır. Tam kapanmada nefes en az on saniye durur (apne). Kısmi kapanmada hava akışı belirgin azalır ve buna oksijen düşmesi ya da kısa uyanmalar eşlik eder (hipopne). Beyin her seferinde kişiyi yarı uyandırarak nefesi yeniden başlatır.
Bu döngü bir gecede onlarca, bazen yüzlerce kez yaşanabilir. Kişi çoğu zaman uyandığını hatırlamaz; sadece sabah yorgun kalkar.
Türkiye’de yapılan ulusal bir uyku araştırmasında erişkinlerin yaklaşık yüzde 13,7’sinin uykuda solunum bozukluğu açısından yüksek risk grubunda olduğu bulunmuş (Demir ve ark., 2015). Bu bir anket sonucu, tanı değil; ama konunun ne kadar yaygın olabileceğini gösteriyor.
Eşinizin fark edebileceği uyarı işaretleri

Uyku apnesini çoğu zaman kişinin kendisi değil, yanındaki fark eder. Şu işaretlerden biri varsa horlamayı “sadece ses” diye geçmeyin:
- Nefesin durması ve ardından gelen derin, hırıltılı bir nefes
- Uykudan boğulur gibi uyanma
- Horlamanın düzensiz olması: sessizlik, sonra gürültülü bir patlama
- Gece sık tuvalete kalkma
- Sabah baş ağrısı, ağız kuruluğu
Gündüz tarafında da ipuçları var:
- Toplantıda, televizyon karşısında ya da direksiyonda karşı konulamayan uyku hali
- Dikkat dağınıklığı, unutkanlık, sinirlilik
- Kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon
Bu işaretler tek başına tanı koydurmaz. Ama hekime başvurmak için yeterli bir nedendir.
Horlama ile uyku apnesi farkı belirtilerden anlaşılır mı?
Hayır. Burada dürüst olmam gerekiyor: horlayan birinin basit horlama mı, uyku apnesi mi yaşadığını belirtilere bakarak kesin söylemek mümkün değil. Bazı uyku apnesi hastaları çok az şikâyet anlatır, bazı basit horlayanlar ise çok yorgun hissedebilir.
Ayrımı yapan şey uyku testidir. Test sonucunda uyku saati başına düşen solunum olayı sayısı (AHİ) hesaplanır. AHİ 5’in altındaysa ve horlama varsa buna basit horlama denir. 5 ve üzeri değerler belirtilerle birlikte değerlendirilerek uyku apnesi tanısı konur. Bu değerlendirmeyi KBB, göğüs hastalıkları ya da nöroloji hekimi yapar.
Hangi durumda hekime başvurmalı?
Kısa bir kural önerebilirim. Horlamaya şunlardan biri eşlik ediyorsa bir KBB, göğüs hastalıkları ya da nöroloji hekimine başvurun:
- Tanıklı nefes durması
- Gündüz aşırı uykululuk, özellikle araç kullanırken
- Yüksek tansiyon, kalp ritim bozukluğu ya da şeker hastalığı
Hiçbiri yoksa ve tek sorun ses ise, yine de bir hekim değerlendirmesi ve gerekirse uyku testi en doğru başlangıçtır. Ağız içi aparey gibi tedavileri konuşmadan önce bu ayrımın yapılmış olmasını istiyorum.
Basit horlamada neler yapılabilir?
Uyku testinde apne çıkmadıysa şu adımlar horlamayı azaltabilir:
- Fazla kiloları vermek
- Yatmadan önce alkolden kaçınmak
- Sigarayı bırakmak
- Yan yatmak
- Burun tıkanıklığı varsa KBB’de değerlendirilmek
Bunlar yetmezse, uygun hastalarda ağız içi horlama apareyi bir seçenek olabilir.
Sık sorulan sorular
-
Horlama hastalık mıdır?
Tek başına horlama bir hastalık değildir. Ancak tekrarlayan nefes durmaları eşlik ediyorsa uyku apnesinin işareti olabilir; bunun ayrımı uyku testiyle yapılır.
-
Her horlayan uyku apnesi hastası mıdır?
Hayır. Pek çok kişi basit horlama yaşar. Ama hangisi olduğunu belirtilerle kesin anlamak mümkün değildir.
-
Alkol horlamayı artırır mı?
Evet. Alkol boğaz kaslarını gevşeterek hava yolunu daha kolay daraltır. Yatmadan önce alkol almak horlamayı ve var olan apneyi artırabilir.
-
Yan yatmak horlamayı keser mi?
Bazı kişilerde, özellikle horlaması sırtüstü yatınca artanlarda belirgin azalma sağlayabilir. Ama uyku apnesinin tedavisi yerine geçmez.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Uyku apnesi tanısı uyku testiyle KBB, göğüs hastalıkları veya nöroloji hekimince konur.
Dt. Aybike Gözet Diş Kliniği · Alavardı Mah. Yaka Cd. No:92, Meram/Konya
Kaynaklar
- TÜSAD Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu. Uykuda Görülen Solunum Bozuklukları: Horlama ve Uyku Apnesi (hasta broşürü). https://www.solunum.org.tr/TusadData/userfiles/file/Horlama_ve_Uyku_Apnesi_Hasta_Brosuru.pdf
- Türk Toraks Derneği. Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu. 2012. https://www.toraks.org.tr/uzman/kutuphane/indir/1394
- Demir AU, Ardic S, Firat H, ve ark. Prevalence of sleep disorders in the Turkish adult population epidemiology of sleep study. Sleep Biol Rhythms. 2015;13(4):298-308. doi:10.1111/sbr.12118
- Ramar K, Dort LC, Katz SG, ve ark. Clinical Practice Guideline for the Treatment of Obstructive Sleep Apnea and Snoring with Oral Appliance Therapy: An Update for 2015. J Clin Sleep Med. 2015;11(7):773-827. doi:10.5664/jcsm.4858



