Uyku Testi (Polisomnografi) Nedir, Nasıl Yapılır?

Hazırlayan: Dt. Aybike Gözet, diş hekimi · Son güncelleme: 14 Ekim 2026

Horlama ya da uyku apnesi için aparey sorulduğunda, konuşmanın bir noktasında mutlaka uyku testine geliyoruz. O anda hastaların yüzünde genellikle aynı endişeyi görüyorum: “Bir gece hastanede, kablolara bağlı mı yatacağım? Ben evde bile zor uyuyorum.”

Testin neyi ölçtüğünü ve gecenin nasıl geçtiğini önceden bilmek işi çok kolaylaştırıyor. Baştan bir şeyi netleştireyim: uyku testini ben istemem, sonucunu da ben yorumlamam. Testi KBB, göğüs hastalıkları ya da nöroloji hekimi ister; raporu değerlendirip tanıyı da o koyar. Diş hekimi olarak benim işim, tanı konduktan sonra hekim uygun görürse apareyi hazırlamak.

Polisomnografi nedir, neyi ölçer?

Polisomnografi, kısaca PSG, uyku sırasında vücudun birçok işlevini aynı anda kaydeden bir testtir. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi’nin tanı kılavuzunda erişkinde uyku apnesi tanısı için standart test olarak geçer (Kapur ve ark., 2017).

Gece boyunca kaydedilenler genel olarak şunlardır:

• Beyin dalgaları, göz hareketleri ve çene kası: Ne zaman uyuduğunuzu, hangi uyku evresinde olduğunuzu gösterir.
• Burun ve ağızdan hava akımı: Nefesin durduğu ya da azaldığı anları yakalar.
• Göğüs ve karın kemerleri: Solunum çabasını ölçer; nefes durduğunda göğsün hâlâ çabalayıp çabalamadığı buradan anlaşılır.
• Parmaktaki sensör: Kandaki oksijen düzeyini izler.
• Kalp ritmi, bacak hareketleri, horlama sesi ve yatış pozisyonu.

TÜSAD’ın hasta broşüründe de testin bu şekilde, bir gece boyunca uyku laboratuvarında yapıldığı anlatılıyor (TÜSAD Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu).

Bu kayıtlardan çıkan en bilinen değer AHİ, yani saatte kaç kez nefesin durduğu ya da belirgin azaldığıdır. AHİ’nin hafif, orta ve ağır sınırlarını ayrı bir yazıda anlattım.

Test gecesi: adım adım

Ayrıntılar merkeze göre değişse de akış genelde şöyle:

1. Akşam merkeze geliş. Genellikle her zamanki yatma saatinizden bir süre önce çağrılırsınız.
2. Sensörlerin yerleştirilmesi. Teknisyen sensörleri bant ya da özel bir macunla cilde yapıştırır. İğne yoktur, kan alınmaz.
3. Uyku. Işıklar kapanır ve normal şekilde uyumanız beklenir. Gece boyunca kayıt bir odadan izlenir; bir kablo düşerse teknisyen gelip düzeltir.
4. Sabah çıkış. Sensörler çıkarılır, eve ya da işe gidebilirsiniz.

Hazırlık talimatını testi yapan merkez verir; genel olarak öğleden sonra kahve ve çaydan, o akşam alkolden kaçınmanız, saçınıza yağ ya da krem sürmemeniz istenir. Düzenli kullandığınız ilaçları kesmeyin; hangilerinin alınacağını testi isteyen hekime sorun.

Evde uyku testi kimlere uygun?

Evde yapılan testlerde daha az sensör kullanılır: genellikle hava akımı, solunum çabası, oksijen ve nabız. Beyin dalgaları çoğu zaman kaydedilmez, bu yüzden gerçekten ne kadar uyuduğunuz tam bilinmez.

Kapur ve arkadaşlarının kılavuzu evde testi, başka ciddi hastalığı olmayan ve orta-ağır uyku apnesi olasılığı yüksek erişkinlerde kabul edilebilir buluyor. Ciddi kalp ya da akciğer hastalığı, kas-sinir hastalığı, düzenli opioid kullanımı veya inme öyküsü varsa laboratuvarda yapılan polisomnografi tercih ediliyor (Kapur ve ark., 2017). Aynı kılavuz, evde testin sonucu normal ya da belirsiz çıkarsa laboratuvar testinin yapılmasını öneriyor.

Hangisinin size uygun olduğuna testi isteyen hekim karar verir.

Sonuçlar ne zaman çıkar, raporda neler var?

Kayıt sabah bitse de rapor hemen çıkmaz. Gece boyunca toplanan veriler bölüm bölüm incelenip puanlanır, ardından hekim tarafından yorumlanır. Sonucun ne zaman çıkacağı merkeze göre değişir; bunu test sabahı sormanızı öneririm.

Raporda genellikle toplam uyku süresi, uyku evreleri, AHİ, en düşük oksijen düzeyi, sırtüstü ve yan yatarken olay sayıları ile horlama bilgisi bulunur. Bu değerleri birlikte yorumlayıp tanıyı koyan, testi isteyen hekimdir. Türk Toraks Derneği’nin uzlaşı raporunda da süreç bu sırayla tarif edilir: polisomnografisi hekimce raporlanan hasta, aparey uygun görülürse diş hekimine gönderilir (Türk Toraks Derneği, 2012).

Diş hekimi raporda neye bakar?

Hasta bana raporuyla geldiğinde tanı koymuyorum; ama apareyi planlamak için rapordaki bazı bilgileri mutlaka okuyorum:

• Tanı ve hekim önerisi. Basit horlama mı, uyku apnesi mi, hangi şiddette? Hekim apareyi bir seçenek olarak yazmış mı?
• AHİ ve oksijen düşüşleri. Ağır tabloda ilk seçeneğin genellikle CPAP olduğunu, apareyin bu durumda ancak hekimin önerisiyle düşünüldüğünü bilerek okuyorum.
• Pozisyon bilgisi. Olayların sırtüstü yatınca belirgin arttığı durumlar apareyden beklentiyi konuşurken işime yarıyor.
• Testin tarihi. Aradan uzun zaman geçmişse ya da bu sürede belirgin kilo değişimi olmuşsa, güncel durumu hekimle konuşmanızı isterim.

Bir de ileriyi düşünerek bakıyorum: bu ilk rapor, ileride aparey ayarlandıktan sonra hekimin isteyeceği kontrol uyku testiyle karşılaştırılacak. Kılavuzlar apareyin etkisinin horlamanın azalmasıyla değil, bu kontrol testiyle değerlendirilmesini öneriyor (Ramar ve ark., 2015).

Konya’da uyku testi nerede yapılır?

Konya’da uyku testi yapan kamu ve özel hastaneler var. Hangi merkeze gideceğiniz ve laboratuvar mı ev testi mi yapılacağı muayene eden hekimin değerlendirmesine bağlı. İlk adım, KBB, göğüs hastalıkları ya da nöroloji polikliniğine başvurmak. Hekiminiz sizi uygun merkeze yönlendirir. Hangi bölüme başvurulacağını ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattım.

Sık sorulan sorular

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Uyku apnesi tanısı uyku testiyle KBB, göğüs hastalıkları veya nöroloji hekimince konur. Diş hekimi, tanıyı koyan hekimin önerisiyle ağız içi apareyi hazırlar.

Dt. Aybike Gözet Diş Kliniği · Alavardı Mah. Yaka Cd. No:92, Meram/Konya