Uyku Apnesi Hangi Doktora Gidilir? Konya’da Tanıdan Apareye Adım Adım

Hazırlayan: Dt. Aybike Gözet, diş hekimi · Son güncelleme: 14 Ekim 2026

Muayenehanede bu soruyu çoğu zaman hastanın kendisinden değil, eşinden duyuyorum: “Hocam, geceleri horluyor, bazen nefesi duruyor gibi oluyor, korkuyorum.” Sonra asıl soru geliyor: “Buna siz bir aparey yapabilir misiniz?”

Yapabiliriz. Ama ilk adım bizim muayenehane olmamalı. Bu yazıda uyku apnesi hangi doktora gidilir sorusunu, nedenini ve Konya’da yaşayan biri olarak hangi sırayla ilerlemeniz gerektiğini anlatacağım.

Horlamak her zaman uyku apnesi demek değil

Horlama, uykuda gevşeyen boğaz dokularının hava geçerken titreşmesinden çıkan sestir. Pek çok insan horlar ve bunların bir kısmında başka bir sorun yoktur. Buna “basit horlama” denir.

Obstrüktif uyku apnesinde ise hava yolu uyku sırasında tekrar tekrar daralır ya da tamamen kapanır. Nefes birkaç saniye durur, beyin kişiyi yarı uyandırır, nefes geri gelir. Bu döngü bir gecede onlarca, bazen yüzlerce kez yaşanabilir. Kişi çoğu zaman bunun farkında olmaz; sadece sabah yorgun kalkar.

Şu belirtilerden birkaçı sizde ya da yakınınızda varsa horlamayı “sadece ses” diye geçiştirmeyin:

• Uykuda nefesin durduğunu başkasının fark etmesi
• Gündüz direksiyonda, toplantıda, televizyon karşısında karşı konulamayan uyku hali
• Sabah baş ağrısı, ağız kuruluğu
• Gece sık tuvalete kalkma
• Dikkat ve hafıza sorunları, sinirlilik
• Kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon

Türkiye’de yapılan ulusal bir uyku araştırmasında erişkinlerin yaklaşık yüzde 13,7’sinin uykuda solunum bozukluğu açısından “yüksek risk” grubunda olduğu bulunmuş (Demir ve ark., 2015). Bu bir anket sonucu; yani her yedi erişkinden birinde kesin apne var demek değil, ama risk taşıyanların az olmadığını gösteriyor.

Uyku apnesi hangi doktora gidilir? İlk adres: KBB, göğüs hastalıkları ya da nöroloji

Uyku apnesi tanısını diş hekimi koymaz. Tanı, uyku testi sonucuna göre kulak burun boğaz (KBB), göğüs hastalıkları ya da nöroloji hekimi tarafından konur. Hangisiyle başlayacağınız biraz şikâyetinize bağlı:

• Burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, büyük bademcik şüphesi varsa KBB iyi bir başlangıçtır.
• Gündüz uykululuğu, nefes durması, eşlik eden akciğer ya da kalp sorunları varsa göğüs hastalıkları hekimleri bu konuyla yoğun ilgilenir.
• Uykuya dalamama, uykuda anormal hareketler gibi başka uyku şikâyetleri de varsa nöroloji devreye girebilir.

Hangi bölümden başlarsanız başlayın, hekim gerekli gördüğünde sizi uyku testine yönlendirecektir. Sağlık Bakanlığı’nda çalıştığım yıllarda da en çok gördüğüm sorun, hastaların bu ilk adımı atlayıp doğrudan “horlama aleti” arayışına girmesiydi.

Uyku testi (polisomnografi) nasıl yapılır?

Polisomnografi, bir gece hastanenin uyku laboratuvarında yatarak yapılan bir testtir. Başınıza, göğsünüze, bacaklarınıza ve parmağınıza yapışkan sensörler takılır; nefes akışı, oksijen düzeyi, beyin dalgaları, kalp ritmi ve vücut pozisyonu sabaha kadar kaydedilir. İğne ya da acı veren bir işlem yoktur. Çoğu kişinin ilk sorusu “O kabloların arasında uyuyabilecek miyim?” oluyor; genelde düşündüğünüzden iyi uyursunuz ve testin sağlıklı yorumlanması için birkaç saatlik uyku yeterli olabilir.

Bazı uygun hastalarda hekim, evde kullanılan daha basit bir uyku testi de isteyebilir. Hangisinin size uygun olduğuna tanıyı koyacak hekim karar verir (Kapur ve ark., 2017).

Konya’da uyku testi bazı kamu ve özel hastanelerin uyku laboratuvarlarında yapılıyor; hangi merkeze başvuracağınızı sizi muayene eden hekim söyler.

Raporunuzdaki AHİ ne anlama gelir?

Test sonucunda en çok bakılan sayı AHİ, yani apne-hipopne indeksidir: uyku saati başına nefesin durduğu ya da belirgin azaldığı olay sayısı.

Bu sınırlar genel çerçevedir; tanı, belirtilerinizle birlikte hekiminiz tarafından değerlendirilir. Kendi raporunuza bakıp karar vermeye çalışmayın, mutlaka hekiminizle konuşun.

Tedavi kararı: CPAP, aparey, cerrahi, yaşam değişikliği

Tanı konduktan sonra hekiminiz size uygun seçenekleri anlatır. Orta ve ağır uyku apnesinde en çok bilinen tedavi CPAP’tır: geceleri burnunuza ya da ağız-burnunuza takılan bir maske aracılığıyla hava yolunu açık tutan bir cihaz. Etkisi en güçlü yöntemdir; ama herkes maskeyle uyumaya alışamıyor.

Ağız içi aparey burada devreye girer. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi ile Amerikan Dental Uyku Tıbbı Akademisi’nin ortak kılavuzu, ağız içi apareyin tedavi gerektiren basit horlamada ve CPAP’ı kullanamayan ya da başka bir tedaviyi tercih eden uyku apnesi hastalarında önerilebileceğini söylüyor (Ramar ve ark., 2015). Türk Toraks Derneği’nin uyku apnesi uzlaşı raporu da benzer bir çerçeve çiziyor: hafif apne, basit horlama ve CPAP’ı kullanamayan orta-ağır apne.

Kilo vermek, sırtüstü yatmamak, alkolü azaltmak, burun tıkanıklığının tedavisi gibi adımlar da tedavinin parçası olabilir. Hangi yolun izleneceğine siz ve hekiminiz birlikte karar verirsiniz.

Diş hekimi sürecin neresinde?

Uyku testi yapılmış ve hekiminiz ağız içi apareyin size uygun olabileceğini söylemişse sıra bize gelir. Benim yaptığım iş kabaca şöyle ilerler:

1. Ağız muayenesi. Apareyin tutunacağı yeterli sayıda sağlıklı dişiniz var mı, diş eti hastalığı var mı, çene ekleminde ağrı ya da kilitlenme var mı? Bunlar apareyin uygun olup olmadığını belirler. Bazen bu muayenede apareyden önce tedavi edilmesi gereken bir diş eti sorunu çıkar ve önce onu ele alırız.
2. Ölçü ve kayıt. Dişlerinizin ölçüsü alınır, alt çenenin ne kadar öne gelebildiği kaydedilir.
3. Kişiye özel apareyin teslimi. Aparey alt çeneyi hafifçe öne alarak dil kökünün ve yumuşak dokuların hava yolunu kapatmasını zorlaştırır.
4. Ayarlama dönemi. Aparey birkaç hafta içinde, şikâyetleriniz ve rahatınıza göre adım adım ayarlanır. Bu dönemde birkaç kez görüşürüz.
5. Kontrol uyku testi. Apareyin gerçekten işe yarayıp yaramadığını horlamanın azalması değil, kontrol uyku testi gösterir. Bu testi de tanıyı koyan hekiminiz ister.
6. Düzenli takip. Yılda en az bir kez dişlerinizi, kapanışınızı ve apareyin durumunu kontrol ederiz.

Apareyi teslim ederken hastalarıma ilk birkaç sabah çenede hafif gerginlik ya da dişlerde “yerine oturmamış” hissi olabileceğini, bunun genelde kısa sürede geçtiğini mutlaka söylerim. Uzun yıllar kullanımda dişlerin dizilişinde ve kapanışta küçük değişiklikler olabildiği de biliniyor (Pliska ve ark., 2014). Takibi bu yüzden önemsiyorum.

Neden “önce diş hekimi” olmamalı?

Çünkü horlamayı azaltmak, apneyi tedavi etmekle aynı şey değil. Teşhis konmamış bir uyku apnesinde aparey horlamayı kısmen susturabilir; ev halkı rahatlar, ama alttaki solunum durmaları devam ediyor olabilir. Bu da tansiyon ve kalp-damar sağlığı açısından gerçek bir riski gözden kaçırmak demek.

Bu yüzden muayenehaneme uyku testi yapılmadan gelen bir hastaya önce hangi bölüme gitmesi gerektiğini anlatırım. Bu bir “geri çevirme” değil; doğru sıranın bir parçası.

Aynı nedenle eczanelerde ya da internette satılan hazır “horlama önleyici” ağızlıklara da temkinli yaklaşıyorum. Kılavuzlar ölçüyle hazırlanan ve ayarlanabilen apareyleri öneriyor; hazır ürünler hem dişlere uymayabilir hem de teşhis edilmemiş bir apneyi maskeleyebilir.

Sık sorulan sorular

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Horlama ya da uykuda nefes durması şikâyetiniz varsa önce bir KBB, göğüs hastalıkları veya nöroloji hekimine başvurun.

Dt. Aybike Gözet Diş Kliniği · Alavardı Mah. Yaka Cd. No:92, Meram/Konya